Sabancı Okul Ağı Projesi Geçmişten Bugüne

Sabancı Okulları Ağı kapsamında yürütülen çalışmalar, 2018 yılında Hacı Sabancı Anadolu Lisesi ile başlayan sosyal-duygusal gelişim odaklı bir pilot model denemesiyle şekillendi. Bu ilk aşamada temel amacımız, öğrencilerin akademik başarılarını; kaygı, dikkat, planlama, duygu düzenleme ve ilişki kurma becerilerinden bağımsız ele almayan bütüncül bir destek yapısı oluşturmaktı. HSAL, bu yaklaşımın ilk kez sistematik biçimde denendiği ve geliştirildiği okul oldu.

2018–2019 eğitim öğretim yılı boyunca HSAL’da öğrencilerle hem tüm sınıf düzeylerini kapsayan konferanslar hem de daha derinlemesine yapılandırılmış grup çalışmaları yürütüldü. 9, 10, 11 ve 12. sınıflara yönelik düzenlenen öğrenci konferanslarında ergenlik dönemi, yürütücü işlevler (odaklanma, planlama, organizasyon), motivasyon, meslek seçimi ile kaygıyı tanıma gibi başlıklar ele alındı. İçerikler her sınıfın gelişimsel ve akademik ihtiyaçlarına göre uyarlandı, özellikle üst sınıflarda sınav ve gelecek kaygısı odağı vardı.

Konferanslara ek olarak, ihtiyaç belirleme süreci ve gönüllü katılım esas alınarak küçük gruplarla Odaklanma ve Planlama ile Kaygı ile Baş Etme grup çalışmaları gerçekleştirildi. 11. ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşan bu gruplarda öğrencilerin günlük yaşamlarında doğrudan kullanabilecekleri somut stratejiler üzerinde duruldu. Çalışmaların ardından yapılan izleme görüşmeleri, öğrencilerin bu becerileri aylar sonra dahi hatırlayıp kullandıklarını gösterdi. Hem öznel geri bildirimlerde hem de akademik göstergelerde anlamlı iyileşmeler olduğu görüldü.

HSAL sürecinde öğrenci çalışmalarına paralel olarak öğretmenler ve rehberlik servisiyle de yoğun bir mesleki gelişim ve destek süreci yürütüldü. Öğretmen seminerleri, odak grup toplantıları, bireysel ve küçük grup görüşmeleri aracılığıyla öğretmenlerin ergenlik dönemine dair gelişimsel farkındalıklarının artırmak, sınıf içi beklenti ve uygulamaların bu farkındalıkla yeniden düzenlenmesi hedeflendi. Eylül 2018’de gerçekleştirilen çok günlük öğretmen zirvesi kapsamında sosyal-duygusal öğrenme, yürütücü işlevler, kapsayıcı eğitim ve beyin temelli öğretim başlıkları uygulamalı biçimde ele alındı. Bu çalışmalar, HSAL’da ortak bir dil ve yaklaşımın oluşmasına önemli katkı sağladı.

2019–2020 itibarıyla HSAL’da edinilen bu deneyim, Sakıp Sabancı Anadolu Lisesi özelinde devam etti ve genişletildi. Pandemi sürecinin de etkisiyle, online ve yüz yüze uygulamaların birlikte yürütüldüğü esnek bir yapı geliştirildi. Bu dönemde öğretmenler, öğrenciler, veliler ve rehberlik servisleri için sürdürülebilir temas alanları oluşturuldu. Belirsizlik, stres ve kayıp deneyimleri karşısında okul ikliminin koruyucu rolü daha görünür hale geldi. Sosyal-duygusal gelişim odağının, akademik katılım ve okul aidiyetini destekleyen temel bir unsur olduğu bu süreçte net biçimde gözlemlendi.

2021–2022 yıllarında SSAL’da yürütülen çalışmalar, öğretmen ve PDR ekipleriyle daha düzenli süpervizyonlar, öğrenci odaklı grup çalışmaları ve veli bilgilendirme seminerleriyle derinleştirildi. Okulun kendi ihtiyaçlarını tanımlayabildiği, iç kaynaklarını daha etkin kullanabildiği bir yapı güçlendirildi. Bu dönem, SOAP yaklaşımının tekil etkinliklerden ziyade sürekliliği olan bir okul iklimi modeli olarak şekillenmesinde önemli bir eşik oldu.

2023 yılı itibarıyla çalışmalar Sabancı Okulları Ağı (SOAP) çatısı altında daha geniş bir ölçeğe taşındı. Sabancı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi (Kocaeli) ve Enerjisa Bandırma Fen Lisesi (Balıkesir) ile yürütülen çalışmalarda, HSAL ve SSAL’da edinilen deneyimler temel alındı. Bu okullarda çalışmalar, tanışma ve ihtiyaç belirleme toplantılarıyla başlayarak; okul ziyaretleri, çekirdek öğretmen grupları, düzenli süpervizyonlar ve atölye çalışmalarıyla sürdürüldü.

Bu aşamada çekirdek öğretmen grupları, SOAP modelinin temel yapı taşı haline geldi. Gönüllü öğretmenlerden oluşan bu gruplarla sosyal-duygusal iklim, iletişim, motivasyon, yas ve kayıp süreçleri, mindfulness ve yürütücü işlevler gibi başlıklarda düzenli çalışmalar yapıldı. Öğretmenlerin kendi deneyimlerinden yola çıkarak çözüm üretmeleri teşvik edildi; bazı öneriler okul ortamında somut uygulamalara dönüştü. Rehberlik servisleriyle yürütülen süpervizyonlar sayesinde okul içi destek mekanizmaları güçlendirildi ve kriz durumlarına yönelik ortak bir çerçeve oluşturuldu.

Öğrencilerle yapılan çalışmalar sınav kaygısı, psikolojik dayanıklılık ve motivasyon odağında seminer ve grup çalışmalarıyla desteklendi. Velilere yönelik seminerlerle okul–aile iş birliği güçlendirildi; ebeveyn tutumlarının öğrencilerin duygusal ve akademik süreçleri üzerindeki etkisi ele alındı. Tüm süreç boyunca katılım, sürdürülebilirlik ve okulun kendi kapasitesini güçlendirme temel ölçütler olarak benimsendi.

Sabancı Okul Ağı Projesi, HSAL’da başlayan bir pilot çalışmadan, farklı okul türlerini kapsayan ve her okulun kendi gerçekliğine uyarlanabilen bir modele dönüşmüştü. 2025–2026 döneminde hedef; HSAL, SSAL ve diğer SOAP okullarında edinilen bu birikimi güncel okul dinamikleriyle yeniden ele alarak öğretmen esenliğini ve aidiyetini destekleyen, öğrencilerde güven ve dayanıklılığı güçlendiren, veli–öğretmen–okul iş birliğini artıran bir yapıyı birlikte geliştirmekti. Amaç, okullara hazır çözümler sunmaktan çok, okulların kendi sorunlarını tanıyabilen ve çözüm üretebilen bir kapasiteye uzun vadede sahip olmasını desteklemekti.

Bu yaklaşım doğrultusunda, farklı okullarda yürütülen çalışmalar somut buluşmalar ve paylaşımlar aracılığıyla sürdürülmeye devam etti. Bugün de, Güzel Günler Ekibi olarak SOAP Okul İklimi Projesi kapsamında Hacı Sabancı Anadolu Lisesi’nin değerli öğretmenleriyle öğretmen esenliği ve okul iklimi odağında bir araya geldik. Oturumda; öğretmenlerin mesleki motivasyonu, öğretmen-öğrenci etkileşimleri, sınıf içi dikkat ve katılım dinamikleri, öğretmenin destekleyici rolleri, değişen öğrenci ihtiyaçları ve sınıf içinde iyi oluşu güçlendiren yaklaşımlar üzerine paylaşımlar gerçekleştirildi.

Ayrıca okul iklimi kavramını; okulun genel atmosferini, ilişkisel yapısını, değer ve normlarını kapsayan; güvenli, destekleyici ve motive edici bir öğrenme ortamı sunma anlayışı çerçevesinde ele aldık.